ĐÀO HỒNG THU

Welcome to my blog

PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN TRONG TINH CHẾ RƯỢU THỦ CÔNG BẰNG HÓA CHẤT

Posted by daothu09 on April 15, 2010

Đào Trọng Ninh (1917 – 2009) 

Nhà máy Rượu Hà nội

T/s Kỹ thuật Công nghiệp nhẹ. Số 11, tháng 11 – 1962, tr.16-18

 

Trong số báo Công nghiệp nhẹ ra tháng 9-62, có nói về khử tạp chất trong rượu thủ công bằng KMnO4 (thuốc tím) chúng tôi cũng đã sử dụng hóa chất này để tinh chế rượu trong một thời gian thấy tốt vậy chúng tôi xin góp thêm một vài điểm để khi áp dụng được tốt hơn.

KMnO4 là một hóa chất dùng để ôxy hóa các aldehyde trở thành acid theo phản ứng: 5CH3CHO + 2KMnO4 = 5CH3COOH + K2O + 2MnO, nhưng nó cũng có thể oxy hóa rượu để thành aldehyde theo phản ứng: 5CH3CH2OH + 2KMnO4 = 5CH3CHO + K2O + 2MnO

Trong rượu của chúng ta mỗi mẻ cất ra, tỷ lệ aldehyde đều không giống nhau khi có nhiều, khi có ít tùy theo ủ và cất tốt hay không tốt; do đó trước khi định tỷ lệ sử dụng cần phải thử xem dùng bao nhiêu thì vừa đủ. KMnO4 quá ít, so với lượng cần thiết, aldehyde sẽ còn lại nhiều và KMnO4 nhiều quá thì vừa lãng phí hóa chất vừa làm cho rượu bị oxy hóa thành aldehyde.

Vậy nên việc thử để biết được số lượng cần thiết để sử dụng cho được tốt là rất cần. Muốn thử thì làm như sau:

–       Lấy 1cc dung dịch KMnO4 2 phần vạn cho vào một bình chóp nón (pha dung dịch 2 phần vạn KMnO4: lấy 0g100 KMnO4 tinh khiết và khô cho vào một bình có khắc dung tích 500cc rồi cho thêm nước cất vào một phần, lắc cho tan rồi tiếp tục cho nước cất tới dấu khắc 500cc).

–       Lấy rượu định khử aldehyde cho vào một ống có khắc độ (burette).

–       Cho rượu ở burette xuống bình chóp nón có KMnO4 2 phần vạn. Rượu chảy xuống với tốc độ 20cc – 30cc trong một phút.

–       Khi thấy dung dịch trong bình chóp nón có mầu vàng hơi ánh hồng thì thôi.

–       Xem hết bao nhiêu phân khối rượu rồi tính ra số lượng KMnO4 cần thiết.

Thí dụ thử thấy dùng hết 25cc rượu thì có mầu qui định như vậy. 1 lít rượu cần:

                              0g0002 × 1000

                               ——————   =  0,008g KMnO4

                                         25

Tạp chất trong rượu ngoài aldehyde ra còn có ester và acid hữu cơ là thành phần có nhiều hơn cả. Trong quá trình lên men rượu, chúng ta thường gặp các loại vi trùng sinh ra acid butyrique, nếu loại acid này có nhiều thì mùi rất không ngon, nên khi khử aldehyde bao giờ chúng tôi cũng khử cả ester lẫn acid cùng một lúc. Chúng tôi dùng Soude và khử như sau để tính số lượng soude cần thiết:

–       Cho vào một bình cầu trên có một ống hồi lưu 100cc rượu định khử tạp chất và 10cc NaOH N/10 sau đó đun trong 1 giờ (đun cách thủy hoặc để cao trên bếp điện cho sôi lăn tăn).

–       Đun xong mang ra để nguội cho vào vài ba giọt phenol phtaleine.

–       Sau khi cho phenol phtaleine thì cho 10cc H2SO4 N/10 vào, đo lại nếu không đủ 100cc thì cho thêm nước cất vào cho đủ 100cc.

–       Cho NaOH N/10 vào một burette rồi nhỏ từ từ vào rượu trong bình vừa chuẩn bị ở trên. Khi cho NaOH xuống thì lắc cho tan đều ở trong rượu. Khi nào thấy nổi mầu hồng nhạt thì thôi.

–       Xem hết bao nhiêu phân khối NaOH N/10 thì có mầu quy định rồi tính ra số lượng cần thiết, thí dụ như thử thấy dùng hết 15cc thì có mầu như trên. Như vậy mỗi lít rượu cần:

                                 4g × 15 × 1000

                                  ——————   =  0,600g NaOH

                                   1000 × 100

Sau khi thử xong đã biết số lượng KMnO4 và soude cần thiết để khử tạp chất trong một lít rượu và cần xử lý bao nhiêu lít, chúng ta chỉ việc nhân các con số đó với số lít rượu là ra số lượng hóa chất cần thiết.

Khi cho KMnO4 vào rượu thì phải pha vào nước trước và lắc cho tan hết rồi hãy đổ vào. Và sau đó để 24 giờ, cho số lượng NaOH cần thiết vào (NaOH cũng pha cho tan rồi đổ vào) quấy cho đều và đem cất.

Khi cất đun nhỏ lửa, lấy riêng ra đoạn đầu từ 5% đến 10% là tối đa. Đoạn giữa là đoạn tốt nhất, lấy riêng ra. Khi thấy rượu đã nhạt tới 15 độ thì đoạn sau lấy riêng làm rượu cuối (dưới 15 độ) dùng cất lại với lần sau.

One Response to “PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN TRONG TINH CHẾ RƯỢU THỦ CÔNG BẰNG HÓA CHẤT”

  1. pham van hieu said

    Dạ thưa cô cháu đã đọc các tài liệu của cô đăng và tình cờ đọc được những dòng tâm sự của cô và sự đời và công việc. cháu thấy rất hay và tâm huyết với những suy nghĩ của cô, thật vui nếu được làm quen với cô,
    Phạm Văn Hiếu.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: